Auto zastępcze z OC sprawcy: komu przysługuje i na jak długo

Jeśli ktoś uszkodził Twój samochód, ubezpieczyciel sprawcy płaci nie tylko za naprawę. Z jego OC można też pokryć najem auta zastępczego na czas, gdy nie możesz jeździć własnym. Poniżej zasady wynikające z uchwał Sądu Najwyższego (SN) i z rekomendacji Komisji Nadzoru Finansowego (KNF).

Komu przysługuje

Poszkodowanemu, którego pojazd uszkodził kierowca z ważnym OC. Firmie i osobie prywatnej tak samo.

Uchwała siedmiu sędziów SN z 17 listopada 2011 r., III CZP 5/11: odpowiedzialność ubezpieczyciela OC za uszkodzenie auta, które nie służy do działalności gospodarczej, obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego. Nie zależy ona od tego, czy poszkodowany może dojechać komunikacją zbiorową.
Rekomendacje KNF dotyczące likwidacji szkód z ubezpieczeń komunikacyjnych (lipiec 2022, stosowane od 1 listopada 2022 r.), punkt 21.2: prawo do zwrotu nie powinno zależeć od prowadzenia firmy ani od wyliczania, do jakich codziennych spraw używałeś auta zastępczego, jeśli samo korzystanie z niego da się wykazać inaczej.

Najem musi być jednak potrzebny. Rzecznik Finansowy wskazuje, że zwrot nie przysługuje, gdy mimo szkody możesz normalnie jeździć swoim autem (na przykład przy drobnym uszkodzeniu) albo gdy masz inny wolny samochód. Z kolei według KNF (21.3) ubezpieczyciel nie powinien odmawiać automatycznie tylko dlatego, że na poszkodowanego zarejestrowane jest drugie auto.

Na jak długo

Przy naprawie liczy się rzeczywisty czas, w którym nie masz swojego auta, a nie tak zwany technologiczny czas naprawy z programu kosztorysowego (KNF 21.10). KNF (21.11) wymienia, co się w nim mieści:

okres od zdarzenia do zgłoszenia szkody, jeśli zgłosiłeś ją bez zbędnej zwłoki,
czekanie na oględziny i uzgodnienie kosztów naprawy,
samą naprawę, łącznie z oczekiwaniem na części i terminem w warsztacie,
oddanie i odbiór auta, ponowne oględziny, dodatkowe badanie techniczne,
dni wolne od pracy w tych okresach.

SN w uchwale z 15 lutego 2019 r., III CZP 84/18, przyjął, że ubezpieczyciel pokrywa najem także w okresie przedłużającej się naprawy, chyba że opóźnienie wynika z okoliczności, za które odpowiada poszkodowany albo osoba trzecia.

Przy szkodzie całkowitej SN w uchwale z 22 listopada 2013 r., III CZP 76/13, uznał, że zwrot obejmuje okres niezbędny do kupienia innego auta. Rzecznik Finansowy uważa, że ten okres trwa do wypłaty odszkodowania, z doliczeniem czasu potrzebnego na sprzedaż wraku. Sztywne ucinanie najmu kilka dni po oględzinach Rzecznik uważa za nieprawidłowe. Na wypłatę ubezpieczyciel ma co do zasady 30 dni od zgłoszenia szkody (art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych).

Czym może się bronić ubezpieczyciel

Klasa auta i stawka. Przysługuje auto zasadniczo podobnej klasy, według cen na lokalnym rynku (KNF 21.5).
Własna oferta najmu. SN w uchwale z 24 sierpnia 2017 r., III CZP 20/17, orzekł, że wydatki wyższe niż koszt auta zaproponowanego przez ubezpieczyciela też są objęte OC, jeśli były celowe i ekonomicznie uzasadnione. Taka oferta musi być konkretna: auto równorzędne, na cały potrzebny okres, z odbiorem bez nadmiernego kłopotu (KNF 22.2). Stawek z oferty nie można stosować do dni sprzed jej otrzymania (KNF 22.8).
Potrącenie za paliwo i opony własnego auta, których nie zużyłeś. Dopuszczalne tylko według jasnych, indywidualnych zasad, bez nieuzasadnionych ryczałtów (KNF 21.12).
Zasady, o których Cię nie poinformowano. Ubezpieczyciel nie może się na nie powoływać (KNF 21.7), a każde obcięcie kwoty musi uzasadnić na piśmie (KNF 21.13).

Jakie dokumenty zachować

oświadczenie sprawcy albo dane z policji i numer szkody,
umowę najmu oraz protokoły wydania i zwrotu auta z datami,
korespondencję z ubezpieczycielem, zwłaszcza informację o zasadach najmu i ewentualną ofertę auta,
potwierdzenia z warsztatu: przyjęcie auta, zamówienie i dostawa części, koniec naprawy,
przy szkodzie całkowitej: stanowisko ubezpieczyciela, potwierdzenie wypłaty, umowę sprzedaży wraku.

Nie musisz płacić za najem z góry. SN w uchwale z 13 marca 2020 r., III CZP 63/19, uznał, że już samo zobowiązanie do zapłaty czynszu najmu jest szkodą, a KNF (21.8) zaleca zwracać także taki koszt jeszcze nieopłacony.

Jak pomagamy

AMMAR Michalscy z Pisza podstawia auta zastępcze bezgotówkowo, z OC sprawcy: osobowe, dostawcze, a dla firm transportowych także ciągniki siodłowe, firanki i chłodnie. Auto możemy dowieźć tam, gdzie wskażesz. Jeśli holowaliśmy Twój samochód, pomożemy też zgłosić szkodę i zebrać dokumenty.

Ktoś uszkodził Twoje auto? Zadzwoń pod 730 904 703, odbieramy całą dobę. Więcej o usłudze: auto zastępcze.